In januari 2026 nam het Oekraïense parlement een nieuwe woningwet aan. Dit markeert het begin van de eerste grote hervorming van de woningmarkt in meer dan 30 jaar. Dankzij deze wet komt er meer ruimte voor sociale huurwoningen in Oekraïne.
Dat is hard nodig. Door de oorlog zijn al meer dan 4,6 miljoen mensen hun huis kwijtgeraakt. Ruim 300.000 woningen zijn beschadigd of verwoest. Tegelijkertijd is sociale huur in Oekraïne nog nauwelijks ontwikkeld: minder dan 1% van alle woningen valt hieronder.
In Nederland ligt dat heel anders. Hier is bijna 29% van de woningen sociale huur. Die ervaring, opgebouwd over meer dan 100 jaar, biedt waardevolle lessen.
Van wet naar woningen
De nieuwe wet is een belangrijke eerste stap. Maar nu begint het echte werk: hoe zorg je dat er woningen komen? Wie bouwt ze? Hoe houd je de huur betaalbaar? Om dit concreet te maken, organiseerde Habitat – als vervolg op een online workshop in september 2025 – een tweedaags werkbezoek in Nederland.
Samen met Vereniging van woningcorporaties Aedes en een van hun leden, De Alliantie, deelden we Nederlandse kennis en ervaring met Oekraïense partners. De delegatie bestond uit 25 vertegenwoordigers van de partijen die het sociale huurstelsel in Oekraïne gaan vormgeven: ministeries, gemeenten, financiers, uitvoerende organisaties, en ook internationale organisaties en investeerders.
Dag 1: Theorie en kennisuitwisseling
De eerste dag vond plaats in Den Haag en stond volledig in het teken van kennisdeling.
- Aedes en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw gaven presentaties over hoe sociale huur in Nederland werkt, de rol van woningcorporaties en de financiering van sociale huur.
- Het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening deelde het Nederlandse beleid en de lessen uit ruim 100 jaar sociale huur.
“Na dit bezoek zie ik steeds beter voor me hoe een sociaal huurstelsel eruit kan zien,” zegt Vasyl Vinogradov van het Ministerie van Gemeenschappen en Territoriale Ontwikkeling in Oekraïne. “Ik heb nog meer vragen dan ervoor, maar dat is juist goed. Het is een dynamisch systeem dat zich blijft ontwikkelen. We kunnen hiervan leren door de beste onderdelen mee te nemen en toe te passen op onze eigen situatie.”
Dag 2: In de praktijk
Op de tweede dag gingen de deelnemers op pad in Amsterdam. Samen met De Alliantie bezochten ze twee nieuwe sociale huurprojecten: de Jacob Geelbuurt en het Strandeiland.
- In de Jacob Geelbuurt worden oude gebouwen gesloopt en vervangen door nieuwbouw. In totaal komen hier ongeveer 500 nieuwe woningen en appartementen, bedoeld voor sociale huur en middenhuur.
- Strandeiland ligt op een kunstmatig aangelegd eiland op IJburg. Hier bouwt De Alliantie flexwoningen: woningen die snel gebouwd kunnen worden. Het gaat vooral om studio’s en 2- of 3-kamerappartementen voor sociale huur. Deze woningen zorgen snel voor extra woonruimte en kunnen later, als dat nodig is, verplaatst worden naar een andere locatie.
Daarnaast spraken de deelnemers met de gemeente Amsterdam over de samenwerking met woningcorporaties en de rol van lokale overheden bij sociale huur. Iryna Yakovchuk van CO-HATY vond het bezoek enorm inspirerend: “We hebben gezien hoe steden en gemeenten samenwerken op een manier die voor iedereen werkt, een win-win situatie. Dat is een nieuw perspectief voor ons, en helpt ons om sociale huisvesting in Oekraïne verder te brengen.”
De volgende stap
Oekraïne staat nog aan het begin van het opzetten van een sociaal huurstelsel. Waar Nederland daar een eeuw over heeft gedaan, moet Oekraïne nu in korte tijd belangrijke keuzes maken. Dit werkbezoek helpt om die keuzes beter te onderbouwen, door te leren van bestaande systemen en direct met elkaar in gesprek te gaan over wat wel en niet werkt. “De situatie is niet eenvoudig, juist daarom is samenwerken zo belangrijk,” legt Grzegorz Gajda van de European Investment Bank uit. “We zoeken oplossingen die werken voor Oekraïne én die snel uitvoerbaar zijn. Het Nederlandse model is waardevol, maar we moeten het niet letterlijk kopiëren. We moeten het samen aanpassen aan de Oekraïense context, zodat het past bij de mensen en het systeem daar.”
Mette Pronk, Directeur van Habitat Nederland: “Het mooiste van dit werkbezoek was zien hoe beleid en uitvoering samenkomen om betaalbare huisvesting mogelijk te maken. Elke beslissing die nu wordt genomen, helpt families in Oekraïne straks aan een veilig en betaalbaar huis. Daar doen we het voor.”
